เซิร์ฟกิน RAM 9.36 GiB ทั้งที่ใช้จริงแค่ 3 GiB

เวิร์ก

บันทึกที่ 1 · เริ่ม 6 พ.ย. 2569 · อัปเดตล่าสุด 6 พ.ย. 2569 20:30

เซิร์ฟ Project Zomboid ของคลับใช้ RAM เกือบทั้งเครื่อง เราไล่ดูว่าหน่วยความจำไปไหน ลองตั้งค่า Java 5 แบบบนเซิร์ฟสำเนา แล้วเปลี่ยนเซิร์ฟจริงโดยไม่แตะรูปแบบการเล่น

ปัญหา

เซิร์ฟ Project Zomboid ของคลับ (Build 42.21 ม็อด 144 ตัว) รันบนเครื่อง Linux ของเจ้าของที่มี RAM 13.6 GiB และ CPU 8 เธรด ตอนมีคนเล่น 5 คน เกมใช้ RAM ไป 9.36 GiB จนเครื่องเหลือที่ว่างราว 3 GiB ทั้งที่จะเปิดเซิร์ฟเกมอื่นบนเครื่องเดียวกันด้วย

9.36 GiB

  • ข้อมูลที่เกมใช้จริง
  • ZGC จองไว้เฉย ๆ
  • นอก heap และไฟล์
รูปที่ 1 RAM 9.36 GiB ของเกม แยกตามส่วน วัดบนเซิร์ฟจริง 6 พ.ย. 2569 18:15 มีผู้เล่น 5 คน
ดูตัวเลขเป็นตาราง
GiB%
ข้อมูลที่เกมใช้จริง2.9632
ZGC จองไว้เฉย ๆ4.6249
นอก heap และไฟล์1.7919

CPU กลับว่าง เกมทำงานบนเธรดหลักเธรดเดียวเป็นส่วนใหญ่ ทั้งโปรเซสใช้ไม่ถึงหนึ่ง core จากที่มีแปดเธรด เป้าหมายจึงตั้งไว้ว่า ลด RAM โดยไม่แตะรูปแบบการเล่น ยอมให้ใช้ CPU มากขึ้นได้

สมมติฐาน

  1. ไม่จริง
    ม็อดเยอะเลยกิน RAM

    Lua ฝั่งเซิร์ฟของม็อดทั้ง 144 ตัวรวมกันแค่ 5.3 MiB ตาราง Lua ทั้งหมดใน heap รวมกันราว 130–170 MiB จากข้อมูลที่ใช้จริง 2.96 GiB

  2. จริง
    GC ของ Java จองหน่วยความจำไว้มากกว่าที่เกมใช้จริง

    ZGC จองไว้ 7.58 GiB แต่หลังเก็บขยะ เกมใช้จริง 2.96 GiB

  3. จริง
    เปลี่ยน GC แล้วเอา CPU ที่ว่างมาแลก RAM ได้ โดยเกมไม่กระตุก

    เกมใช้ RAM เหลือ 2.6–3.3 GiB แลกกับ CPU เพิ่มราว 0.3–0.5 core GC หยุดเกมนานสุด 0.9 ms ผู้เล่น 6–8 คนไม่มีใครบอกว่าแลค

วิเคราะห์

วัดเซิร์ฟจริงตอนมีคนเล่นโดยไม่รีสตาร์ต: แผนที่หน่วยความจำของโปรเซสจาก /proc และ pmap แล้วใช้ jcmd ของ Java ดู heap นับ object ที่ยังใช้อยู่ และอัด JFR (Java Flight Recorder) 15 นาที

  • ZGC จอง heap ไว้ 7.58 GiB ใน 15 นาทีเก็บขยะ 4 รอบ ก่อนเก็บ heap เต็ม 5.8–7.6 GiB หลังเก็บเหลือ 3.0–3.1 GiB หยุดเกมนานสุดแค่ 0.067 ms
  • เกมสร้างขยะช้า ราว 16–22 MiB ต่อวินาที ให้ GC ทำงานถี่ขึ้นได้สบาย
  • ZGC ใช้ reference ขนาด 8 byte เสมอ (ไม่มี compressed oops) ทุกช่องที่ชี้ไปหา object อื่นจึงใหญ่เป็นสองเท่าของที่ GC ตัวอื่นใช้ได้
  • นอก heap อีก 1.73 GiB ในจำนวนนั้น 1.55 GiB อยู่ใน malloc ของ glibc แบ่งเป็นกว่า 70 ก้อน ส่วนที่ว่างแล้วไม่ถูกคืนให้ระบบ สั่ง jcmd System.trim_native_heap ครั้งเดียวคืนได้ทันที 1,050 MiB โดยไม่ต้องรีสตาร์ต
  • object ที่กินที่มากที่สุดเป็นของตัวเกมเอง: ท่าทาง animation 437 MiB, object ของโลกในบริเวณที่โหลดอยู่ 213 MiB และช่องบนแผนที่ 137 MiB, ข้อความและบัฟเฟอร์ 286 MiB
  • เจอจุดสิ้นเปลืองในโค้ดเกม 2 จุด: ตัวจัดการเสียงรถผ่านเน็ตสร้างชุดข้อมูลใหม่ทุก tick คิดเป็น 82.7% ของขยะที่สุ่มนับได้ และ backup ตอนเปิดเซิร์ฟเก็บรายการไฟล์ 140,252 รายการค้างไว้ราว 53 MiB
ZGC (เดิม)Shenandoah compact (ใหม่)
  • ข้อมูลที่ใช้
  • ขยะรอเก็บ
  • RAM ที่จองไว้
  • GC ทำงาน (บนเธรดอื่น)
รูปที่ 2 ภาพอธิบาย ไม่ใช่ข้อมูลจริง: ZGC ปล่อยให้ขยะกองจนใกล้เพดานแล้วค่อยเก็บ และจองที่ไว้ไม่คืน Shenandoah แบบ compact เก็บถี่กว่าบนเธรดอื่น แล้วคืนที่ว่างให้ระบบ
  • ZGC
  • Shenandoah + compact headers
  1. Keyframeท่าทาง animation56 → 32 byteเล็กลง 43%
  2. LinkedHashMap.Entryช่องในตาราง Lua56 → 32 byteเล็กลง 43%
  3. Stringข้อความ32 → 24 byteเล็กลง 25%
  4. Quaternionการหมุน32 → 24 byteเล็กลง 25%
  5. Vector3fไม่มี reference24 → 24 byteเท่าเดิม
รูปที่ 3 ขนาดต่อ object ชนิดเดียวกัน วัดจาก object จริงในเซิร์ฟสำเนา ZGC เทียบกับ Shenandoah + compact headers
ดูตัวเลขเป็นตาราง
ZGCShenandoah + compact headers
Keyframe (ท่าทาง animation)5632
LinkedHashMap.Entry (ช่องในตาราง Lua)5632
String (ข้อความ)3224
Quaternion (การหมุน)3224
Vector3f (ไม่มี reference)2424

วิธีทดลอง

ลองบนสำเนาก่อนแตะของจริง: เปิดเซิร์ฟ PZ บนพีซีด้วยม็อด 144 ตัวและไฟล์ตั้งค่าชุดเดียวกับเซิร์ฟจริง (โลกใหม่ ไม่มีผู้เล่น ไม่ต่อ Steam และไม่เปิดให้คนนอกเข้า) ลองตั้งค่า Java 5 ชุด แต่ละชุดวัดหลังเปิด 90 วินาที: RAM ของโปรเซส heap ที่จอง และข้อมูลที่ยังใช้จริงหลังสั่งเก็บขยะ

ชุดตั้งค่า Java
AZGC ตามที่เกมให้มา (แบบที่เซิร์ฟใช้อยู่)
BShenandoah แบบ compact + compact headers + string dedup
CZGC + compact headers + string dedup + SoftMaxHeapSize 2 GiB
DG1 + compact headers + string dedup
EShenandoah ค่าเริ่มต้น
ตารางที่ 1

ชุดที่ดีที่สุดเอาไปใช้กับเซิร์ฟจริงตอนรีสตาร์ตตามรอบ 19:00 เก็บไฟล์ตั้งค่าเดิมไว้ย้อนกลับ และเปิด GC log ไว้ดูว่าเกมสะดุดหรือเปล่า

ผลทดลอง

  • RAM ของโปรเซส
  • ข้อมูลที่ใช้จริง

MiB

รูปที่ 4 เซิร์ฟสำเนา ไม่มีผู้เล่น 90 วินาทีหลังเปิด: RAM ของโปรเซส (แท่งเต็ม) และข้อมูลที่ใช้จริง (แท่งทึบ)
ดูตัวเลขเป็นตาราง
ข้อมูลที่ใช้จริง (MiB)RAM ของโปรเซส (MiB)
A · ZGC1,1966,390
E · Shenandoah9175,156
C · ZGC + SoftMax1,0893,338
D · G18342,460
B · Shenandoah compact8061,274
ชุดข้อมูลที่ใช้จริงheap ที่จองRAM ของโปรเซส
A · ZGC1,196 MiB5,932 MiB6,390 MiB
B · Shenandoah compact806 MiB834 MiB1,274 MiB
C · ZGC + SoftMax1,089 MiB1,986 MiB3,338 MiB
D · G1834 MiB2,016 MiB2,460 MiB
E · Shenandoah917 MiB966 MiB5,156 MiB
ตารางที่ 2

แค่เปลี่ยนจาก ZGC เป็น Shenandoah ข้อมูลที่ใช้จริงก็ลด 23% (A → E) เพราะ reference เหลือ 4 byte compact headers กับ string dedup ลดได้อีก 12% (E → B) โหมด compact ทำให้ heap ที่จองไว้แทบเท่าข้อมูลจริงตลอด ไม่ต้องรอ 5 นาทีเหมือนค่าเริ่มต้น

04812GiB17:5818:1719:0019:46รีสตาร์ตZGC ≈ 9.43.03Shenandoah compact ≈ 2.8
รูปที่ 5 เซิร์ฟจริง: RAM ที่เกมใช้ (VmRSS) ก่อนเปลี่ยน 17:58–18:17 ผู้เล่นราว 5 คน และหลังรีสตาร์ต 19:00 ถึง 19:46 ผู้เล่น 6–8 คน วันที่ 6 พ.ย. 2569 ช่วงระหว่างนั้นไม่ได้วัด
ดูตัวเลขเป็นตาราง
RAM ที่เกมใช้ (GiB)
17:589.36
18:029.40
18:059.43
18:089.43
18:119.41
18:149.35
18:179.09
19:012.05
19:062.63
19:112.59
19:163.30
19:212.67
19:262.81
19:312.62
19:363.24
19:413.33
19:463.03
เซิร์ฟจริงก่อน (ZGC)หลัง (Shenandoah)
RAM ที่เกมใช้9.35–9.43 GiB2.59–3.33 GiB
RAM ว่างของเครื่อง2.82–2.92 GiB8.92–9.65 GiB
heap ที่จอง7,758 MiB2,008–2,796 MiB
CPU ของเกม (core)0.74–0.881.02–1.36
รอบเก็บขยะ4 ใน 15 นาที98 ใน 46 นาที
หยุดเกมนานสุด0.067 ms0.891 ms
เวลาเปิดเกม68 วินาที75 วินาที
ผู้เล่น56–8
ตารางที่ 3 วัดบนเครื่องจริงด้วย /proc, jcmd และ GC log CPU เฉลี่ยทุก 5 นาที (1 = หนึ่ง core จาก 8)

บนเซิร์ฟจริงเกมใช้ RAM จาก 9.4 เหลือ 2.6–3.3 GiB ทั้งที่ผู้เล่นมากกว่าเดิม heap ที่จองไว้แทบเท่าที่ใช้จริงตลอด GC ทำงาน 98 รอบใน 46 นาทีบนเธรดของมันเอง หยุดเกมนานสุด 0.9 ms (ตอนเปิดเซิร์ฟ) ไม่มี degenerated GC, full GC หรือการยกเลิก GC เลยสักครั้ง เกมใช้ CPU เพิ่มราว 0.3–0.5 core ส่วนหนึ่งมาจากผู้เล่นที่มากขึ้นด้วย และเปิดเซิร์ฟนานขึ้นจาก 68 เป็น 75 วินาที

สิ่งที่ไม่เวิร์ก

  • ZGC + SoftMaxHeapSize (ชุด C): heap เล็กลงครึ่งหนึ่งตอนว่าง แต่ reference ยังเป็น 8 byte และ ZGC ใช้หน่วยความจำของตัวเองอีก 88 MiB สุดท้ายโปรเซสยังใช้ 2.5–3.3 GiB
  • G1 (ชุด D): ข้อมูลจริงเล็กพอ ๆ กับ Shenandoah แต่จอง heap ไว้ 2 GiB ไม่คืน และ G1 ต้องหยุดเกมทั้งหมดระหว่างเก็บขยะ
  • Shenandoah ค่าเริ่มต้น (ชุด E): reference เล็กลงแล้ว แต่หลังโหลดโลกยังถือ RAM ไว้ 5 GiB เพราะค่าเริ่มต้นคืนที่ว่างก็ต่อเมื่อไม่ได้ใช้ครบ 5 นาที
  • ไล่หาม็อดตัวการก่อน: สแกนม็อด 144 ตัวหาข้อมูลที่โตไปเรื่อย ๆ เจอแค่ตัวเดียว (Zombie Dismemberment จำสถานะแขนขาของซอมบี้ทุกตัวที่โดนตัดไว้ตลอด) แต่ขนาดหลัก MiB ไม่ใช่หลัก GiB เลยพักไว้
  • เปิดเซิร์ฟสำเนารอบแรกพัง: ลิงก์ม็อดแบบ junction บน Windows ทำให้เกมหาไฟล์ม็อดไม่เจอและโหลดแผนที่ไม่ขึ้น ต้องเปลี่ยนเป็น hard link

ข้อจำกัด

  • เซิร์ฟสำเนาวัดตอนไม่มีผู้เล่นบน Windows ตัวเลขจริงตอนมีคนเล่นบน Linux สูงกว่านี้
  • ผลบนเซิร์ฟจริงครอบคลุม 46 นาทีแรกหลังรีสตาร์ต ส่วนช่วงก่อนเปลี่ยนวัดได้ 20 นาที ผู้เล่นสองช่วงไม่เท่ากัน (5 กับ 6–8 คน) และโลกจะโหลดเพิ่มเรื่อย ๆ ตลอดรอบ 6 ชั่วโมง
  • การกระตุกวัดจาก GC log กับคำบอกของผู้เล่น ยังไม่ได้วัดเวลาต่อ tick ของเกม

ตัดสินใจ

เปลี่ยนเซิร์ฟจริงเป็นชุด B ตอนรีสตาร์ต 19:00 วันที่ 6 พ.ย. 2569 เพิ่ม ConcGCThreads=2 ให้ GC ใช้ core ที่ว่างสองตัว TrimNativeHeapInterval คืน RAM ฝั่ง native ทุก 60 วินาที และ GC log ไฟล์ตั้งค่าเดิมเก็บไว้ย้อนกลับได้ ไม่ได้แตะค่าการเล่นใด ๆ

-Xms1g
-Xmx8g
-XX:+UseShenandoahGC
-XX:ShenandoahGCHeuristics=compact
-XX:+UseCompactObjectHeaders
-XX:+UseStringDeduplication
-XX:ConcGCThreads=2
-XX:TrimNativeHeapInterval=60000
-Xlog:gc:file=/home/pzserver/ram-check/gc-%p.log:time,uptime,level:filecount=5,filesize=20m
ค่าที่ใส่ใน vmArgs ของ ProjectZomboid64.json (เอา -XX:+UseZGC ออก)

ติดตามผล

46 นาทีหลังเปลี่ยน ผู้เล่น 6–8 คนเล่นได้ตามปกติ ไม่มีใครบอกว่าแลค GC log ไม่มีอะไรน่ากังวล จึงใช้ค่าชุดนี้ต่อ ไม่ย้อนกลับ ต่อจากนี้จะดู RAM ตอนครบรอบ 6 ชั่วโมงก่อนรีสตาร์ตแต่ละรอบ และระวังตอนอัปเดต agent ของเซิร์ฟ เพราะรุ่นถัดไปจะเขียนค่า -Xms กับ -Xmx ทับทุกครั้งที่เปิดเกม

ต่อไป

  • ใส่ค่าชุดนี้ลง agent ของเซิร์ฟ ให้เขียนทุกครั้งที่เปิดเกม (คง -Xms ไว้ต่ำ ให้ Shenandoah คืน RAM ได้) อัปเดตเกมแล้วค่าจะไม่หายเงียบ ๆ
  • แพตช์ Java เล็ก ๆ สำหรับสองจุดสิ้นเปลืองในโค้ดเกม (เสียงรถ 82.7% ของขยะ และ backup ค้าง 53 MiB) ถ้าเจ้าของเซิร์ฟโอเค
  • ลองให้ข้อมูล animation ที่ซ้ำกันใช้ object ร่วมกัน (437 MiB ที่เซิร์ฟ B42 ทุกเซิร์ฟโหลดเหมือนกัน)

ข้อมูลดิบ

object (เซิร์ฟจริง)จำนวนขนาดรวม
byte[]3,833,410286 MiB
zombie.iso.IsoObject527,508213 MiB
Object[]1,332,796181 MiB
animation.Keyframe2,975,820159 MiB
HashMap$Node[]924,017147 MiB
lwjgl Vector3f6,049,528138 MiB
zombie.iso.IsoGridSquare284,511137 MiB
java.util.ArrayList3,286,411100 MiB
lwjgl Quaternion3,025,11892 MiB
LinkedHashMap$Entry1,547,71783 MiB
ตารางที่ 4 object 10 อันดับแรกที่ยังใช้อยู่ (jcmd GC.class_histogram) 6 พ.ย. 2569 18:14 รวมทั้งหมด 2,713 MiB
PID=$(pgrep -u pzserver -f ProjectZomboid64 | head -1)
grep -E "^(Rss|Pss_Anon|Pss_Shmem)" /proc/$PID/smaps_rollup
sudo -u pzserver jcmd $PID GC.heap_info
sudo -u pzserver jcmd $PID GC.class_histogram | head -40
sudo -u pzserver jcmd $PID JFR.start duration=15m settings=profile filename=rec.jfr
jfr view gc rec.jfr
คำสั่งที่ใช้วัด (นับ object ทำให้เกมค้าง 1–3 วินาที บอกผู้เล่นก่อน)